ظريف يافتم كه داراى ترتيب وتقرير وتنويع وتحبير بود . بلقينى كتابش را به شش بخش تقسيم كرده بود ودر هر بخش چند نوع از أنواع علوم قرآن را به بحث گذاشته بود كه مجموعا به بيش از 50 نوع مىرسيد به اين شرح : بخش أول درباره جاىگاه‌هاى نزول وأوقات وقائع آن بود ، مشتمل بر ده نوع : مكي ، مدنى ، سفري ، حضرى ، ليلى ، نهارى ، صيفي ، فراشي ، نومى ، أسباب نزول ، أول ما نزل وآخر ما نزل . بخش دوم دربارهء سند قرآن مشتمل بر شش نوع : متواتر ، آحاد ، شاذ ، قرائات پيامبر ، راويان وحافظان . بخش سوم درباره ادا كردن قرآن ومشتمل بر شش نوع : وقف وابتدأ ، اماله ، مد ، تخفيف همزه وادغام . بخش چهارم دربارهء ألفاظ قرآن ومشتمل بر هفت نوع : غريب ، معرّب ، مجاز ، مشترك ، مترادف ، استعاره وتشبيه . بخش پنجم دربارهء معاني متعلق به احكام ومشتمل بر چهارده نوع : عام باقي بر عمومش ، عام مخصوص ، عامي كه از آن خاص اراده شده ، مواردى كه آيات قران موجب تخصيص سنت شده است ، مواردى كه سنت موجب تخصيص آيات قرآن شده است ، مجمل ، مبين ، مؤول ، مفهوم ، مطلق ، مقيد ، ناسخ ، منسوخ ونوعي از ناسخ ومنسوخ كه يكى از مكلفين مدتي به آن عمل كرده وسپس نسخ شده باشد . بخش ششم دربارهء معاني متعلق به ألفاظ ، مشتمل بر پنج نوع : فصل ، وصل ، ايجاز ، اطناب وقصر . بلقينى هم چنين در مقدمه كتابش از أنواع ديگرى از علوم قرآن ياد كرده است كه تحت حصر وشماره در نمىآيد وآنها عبارتند از : أسماء ، كنيه‌ها ، ألقاب ومبهمات . سيوطى مىافزايد : پس از دست يأبى به اين كتاب كه بلقينى بسيار مختصر بحث كرده بود ، كتابي را در باب علوم قرآن تاليف كردم وآن را التحبير في علوم التفسير ناميدم وهمه مطالب وأنواع كتاب بلقينى را در آن آوردم وأنواع ديگرى را نيز خود بر آن افزودم ، تا در ايجاد اين علم - يعنى علوم قرآن -